DİASPORA'DA SÜRYANİLERİ YASA BOĞAN CİNAYET

Hunharca Öldürülen Süryani Sosyolog FUAT DENİZ
Süryani sosyolog Fuat Deniz, 9 yaşından beri yaşadığı İsveç’te boynundan bıçaklanarak öldürüldü. Süryaniler üzerine araştırmalarıyla tanınan Deniz’in öldürülmesinin siyasi amaçlı olabileceğini düşünen polis soruşturma başlattı.

İSVEÇ’in Örebro Üniversitesi sosyoloji bölümünde Süryaniler üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Süryani öğretim üyesi Dr. Fuat Deniz (40) salı günü Örebro kentinde uğradığı bıçaklı saldırı sonucunda öldü. Dr. Deniz’in kimliği belirsiz bir kişi tarafından boynundan bıçaklandığı ve kaldırıldığı üniversite hastanesinde yaşamını yitirdiği açıklandı. Cinayetin siyasi amaçlı olabileceğini düşünen İsveç polisi soruşturma başlattı.

ÜNİVERSİTE YASTA 1915 yılında Asuri- Süryanilerin Türkler tarafından soykırıma uğratıldığını savunan ve yüksek lisans tezinde Süryani kimliğini inceleyen Deniz’in ölümü üzerine üniversitede bayraklar yarıya indirildi. Üniversite Rektörü Lars Leijonborg, perşembe günkü anma töreninde yüzlerce öğrenciye yaşlı gözlerle yaptığı konuşmada, "Dr. Deniz ve ailesi şiddet ve saldırılardan kaçmak için ülkemize gelmişti. Başına gelen korkunç bir trajedi. O sadece Süryaniler için milli bir kahraman değil, aynı zamanda tüm toplum için bir rol modeldi" dedi. 14 Aralık’ta Asuri-Süryani soykırımının tartışılacağı bir uluslararası konferansa katılmak üzere Hollanda’ya gitmeye hazırlanırken öldürülen Dr. Deniz, kendi üniversite öğrencileri tarafından "iyi eğitimci" ödülüne aday gösterilmişti. Deniz öldürülmeseydi, gelecek hafta bu ödülü alacaktı.

GILGAMIŞ HAYRANI Mardin’in Midyat İlçesi’ndeki bir köyde dünyaya gelen Fuat Deniz, 9 yaşında ailesiyle İsveç’e göç etmişti. Gençliğinden itibaren İsveç gazetelerinde yazmaya başlayan ve ülkedeki Asuri-Süryani sivil toplum örgütlerine katılan Deniz, sosyoloji alanında uzmanlaştı. Göçmenler üzerine incelemeler yapan Dr. Deniz’in, geçen hafta üç yaşına giren bir kızı vardı. "İki Dünya Arasındaki Hayat" ve "Bir Azınlığın Macerası: Asuri-Süryani Örneği" adlı kitapların yazarı olan Deniz, iki yıl önce verdiği bir röportajda şöyle demişti: "Hep ismimin Gılgamış olmasını isterdim. Gılgamış çok iyi bir insandı. Varoluşla ilgili sorular sordu. Kendinizi kolayca özdeşleştirebileceğiniz biriydi. Güçlü ve cesurdu."

Mum yaktılar

Süryaniler Şimdi Onun Kaybına Ağlıyor3 yaşındaki kızının üçüncü doğum gününün hemen ertesinde Fuat Deniz’in öldürülmesi çevresinde üzüntü yarattı. Yakınları ve sevenleri hazırladıkları köşede ve öldürüldüğü yerde Deniz’i mum yakarak anıyor.


Stockholm Södertörnn Üniversitesi Tarih Bölümü profesörlerinden Davit Gaunt, meslektaşı Fuat Deniz'in Ermeni ve Süryani soykırımlarını tanıdığını ve bu konularda kitapları bulunduğunu belirtti.

Deniz'in son olarak Financial Times a verdiği mülakatta Stockholm ve Uppsala da yaptıkları seminerlerde kendisini gazeteci olarak tanıtan bir kişi tarafından resimlerinin çekildiğini kaydeden Gaunt, o tarihten bu yana İsveç gizli polis teşkilatı Säpo'nun bu konunun takipçisi olduğunu dile getirdi.

Davit Gaunt, Ermeni ve Süryani soykırımları konusunda tehditler aldıklarını kaydederken, söz konusu durumun Türkiye için de hassas bir konu olduğunu söyledi. Soykırımla ilgili araştırma yapmak üzere Türkiye ye gittiğini sözlerine ekleyen Gaunt, araştırması sırasında çevresinde onlarca polis bulunduğunu ancak kendisini koruduklarını mı yoksa göz dağı mı verdiklerini anlamadığını ifade etti.

Davit Gaunt, Ermeni soykırımı hakkında yazdığı son kitabının Türkçe baskısının yapılamadığını iddia ederek, bunun nedeninin kitapevine yapılan baskılar olduğunu vurguladı. Ayrıca Amerika da çalışan Türkiye karşıtı yazıları ve söylemleriyle tanınan Taner Akçam ın aşırı sağcılar tarafından tehdit edildiğini de öne süren Davit Gaunt, "Süryani asıllı öğretim üyesi Fuat Deniz in bilinmeyen kişiler tarafından öldürülmesi, katilinin halen bulunmaması, bize gözdağı veriliyor. Biz de korkuyoruz" dedi.


Polis, tek başına hereket eden serseri bir katilden siyasi edenlerle işlenen cinayete dek her olasılığı inceliyor. Cinayet ne sebeple işlenirse işlensin bu vahşi saldırıyı nefretle kınıyoruz. Ailesine, Süryani halkına ve İsveç'lilere başsağlığı diliyoruz. Bu hunhar cinayet neticesinde, ne yazık ki Süryaniler çok değerli bir çocuğunu daha yitirmiş oldu .

NOT: İsveç'in küçük kentlerinden Örebro'da bıçaklanarak öldürülen bilim adamı Fuat Deniz'in katilinin yeğeni olduğu ortaya çıktı. Zanlının avukatı Lena Blix yaptığı açıklamada, müvekkilinin Fuat Deniz'i bıçakladığını kabul etmekle birlikte öldürmek istemediğini öne sürdü. Öte yandan yetkililer, cinayetin sebebini henüz açıklamadı. Katil zanlısının 90'lı yıllarda Örebro'da oturduğu, daha sonra Göteborg'a taşındığı belirtildi.

Güncelleme Tarihi:17 Aralık 2007 , 6 Şubat 2008

Haber ve Fotoğraflar: Hürriyet İnternet Gazetesi, İHA

Pencereyi Kapat